Wat is palliatieve zorg?

Definitie en omschrijving van palliatieve zorg

'Palliatief' komt van het Latijnse woord 'palliare'. Dit betekent verzachten, een mantel omdoen, ommantelen, omringen, beschermen, koesteren. Maar hoe doen we dit in de praktijk? Wat houdt palliatieve zorg nu eigenlijk precies in?

De WGO (WereldGezondheidsOrganisatie) beschrijft het als volgt:

"Palliatieve zorg is een benadering die de kwaliteit van het leven verbetert van patiënten en hun naasten die te maken hebben met een levensbedreigende aandoening, door het voorkomen en verlichten van lijden, door middel van vroegtijdige signalering en zorgvuldige beoordeling en behandeling van pijn en andere problemen van lichamelijke, psychosociale en spirituele aard."

De hulpverlening is in eerste instantie gericht op het beheersen van pijn en andere onaangename symptomen die bij het ziekteproces horen. Maar ook het emotioneel beleven van deze fase, zowel door de patiënt als door zijn omgeving, krijgen aandacht, evenals de vragen naar zingeving die zo vaak aanwezig zijn. Bovendien verdienen de gevolgen van de ziekte en het naderend afscheid op sociaal vlak ook aan bod te komen. Kortom, palliatieve zorg streeft naar 'totaalzorg' in functie van specifieke noden van patiënt en omgeving.

Foto: 'Total pain' - Cicely Saunders van https://cicelysaundersarchive.wordpress.com/

Belang van samenwerking

Deze benaderingswijze vraagt om een nauwe samenwerking tussen alle hulpverleners die elk een aspect van de zorg opnemen: artsen, verpleegkundigen, kinesitherapeuten, maatschappelijk werkers, psychologen, geestelijke begeleiders, zorgkundigen, .... Maar naast de inzet van professionele hulpverleners is de bijdrage van mantelzorgers onontbeerlijk. Ook vrijwilligers nemen, waar nodig, een rol op.


Kostprijs van palliatieve zorg

In 2002 is de wetgeving op palliatieve zorg ontstaan, die aangeeft dat deze zorg voor iedereen - ook mensen met minder financiële mogelijkheden - toereikend moet zijn. De overheid maakte daarom subsidies vrij zodat palliatieve zorg voor de patiënt en zijn naasten geen zware kosten met zich meebrengt. Palliatieve zorg kost eigenlijk niet méér dan gewone reguliere zorg. In het ziekenhuis is de begeleiding van het palliatief support team gratis. Het verblijf op de palliatieve eenheid kost evenveel als een ziekenhuisopname op een meerpersoonskamer. De begeleiding van een palliatieve thuiszorgequipe is eveneens gratis. Daarnaast zijn er ook nog een aantal premies voorzien in bepaalde situaties. Voor meer informatie over deze premies, klik hier.

Waar kan palliatieve zorg plaatsvinden?

De hoofdbetrachting bij palliatieve zorg is dat de patiënt kan sterven waar hij het wenst. Het is dus mogelijk  om palliatieve zorg te verkrijgen in iedere setting waarin de patiënt verblijft: thuis, in het ziekenhuis, op een palliatieve eenheid, in het woonzorgcentrum, in een instelling voor personen met een handicap, in een voorziening voor psychiatrische zorg, … In al deze settings zijn ook verschillende ondersteunende maatregelen voorzien. Zo bestaan er palliatieve begeleidingsequipes voor thuiszorg. Voor onze regio is dit Ispahan. Heel wat thuiszorgdiensten en residentiële voorzieningen hebben een referentiepersoon palliatieve zorg. Binnen het ziekenhuis is begeleiding voorzien via de palliatieve support teams. Op die manier wordt op elke plek die de patiënt kiest, getracht naar een kwaliteitsvolle palliatieve zorg.