Palliatieve zorg en rouwzorg
Van bij het vastleggen van de definitie van ‘Palliatieve Zorg’ door de Wereld Gezondheid Organisatie (WGO) werd aandacht besteed aan de zorg voor de nabestaanden:
Voor de WGO
- bevestigt palliatieve zorg het leven en is sterven een normaal proces
- versnelt noch vertraagt ze het sterven
- zorgt ze voor verzachting van pijn en andere symptomen
- worden psychologische en spirituele aspecten geïntegreerd in de patiëntenzorg
- biedt ze aan de patiënten een ondersteunend systeem aan om zo actief mogelijk tot het einde toe te leven
- biedt ze aan de familie een ondersteunende begeleiding aan om te leren omgaan
met de ziekte van hun familielid en hun eigen rouwproces
Een project ‘Rouwzorg’ binnen het PNAT
Motivatie
Onze moderne samenleving die erg veel nadruk legt op verwerven en winst genereren
heeft hoe langer hoe minder plaats gelaten voor afstaan, loslaten en verlies.
Geen wonder dus dat rouwen ook in ons maatschappelijk leven nauwelijks ruimte
krijgt, want rouwen heeft alles met 'verliezen' te maken.
Datgene wat in een samenleving geen plaats krijgt zorgt vaak voor problemen.
Hulpverleners in Palliatieve zorg voelen het tekort aan zorg op dit vlak sterk aan,
want rouw en verdriet zijn inherent aan levenseindezorg. In het kader
van hun opdracht kunnen deze hulpverleners nabestaanden echter niet verder opvolgen
in hun rouwproces.
In het PNAT liep van mei 2001 tot februari 2004 een project rond rouwzorg
Dit was niet alleen voor het arrondissement Turnhout het geval; in alle Vlaamse
netwerken voor palliatieve zorg was dit initiatief tot stand gekomen dank zij
de financiële middelen die hiervoor ter beschikking werden gesteld door
de Vlaamse Liga tegen Kanker. Zij besteedt al jaren een gedeelte van de opbrengst
van Kom Op Tegen Kanker aan palliatieve zorg en heeft in die periode extra steun
verleend aan het tot stand brengen van initiatieven rond rouwzorg.
Het doelpubliek waren de nabestaanden van de palliatieve patiënten.
Dit project wou er voor zorgen dat elk netwerk voor palliatieve zorg initiatieven zou ontwikkelen
om de rouw van deze nabestaanden zo optimaal mogelijk te laten verlopen.
De bedoeling was echter niet om de bestaande opvangmogelijkheden binnen de geestelijke
gezondheidszorg te gaan overlappen, noch om van zorgverleners rouwtherapeuten
of rouwconsulenten te maken.
Realisaties
Bij het overlopen van de realisaties vinden we het belangrijk deze te plaatsen
binnen de vijf taken die in de opdrachtverklaring van het netwerk zijn opgenomen:
informeren, sensibiliseren, samenwerking bevorderen, vorming aanbieden, advies
en ondersteuning voorzien.
Op het vlak van rouwzorg kwam het volgende tot stand:
INFORMEREN
Een uitgebreide lijst van titels rond rouwliteratuur werd verzameld :
- Herkenningsliteratuur: verhalen, dagboeken, romans
- Achtergrondliteratuur: informatieve en wetenschappelijke werken
- Boeken voor kinderen: ingedeeld volgens leeftijdsgroepen
- Films met als centraal thema afscheid en rouw.
- Nuttige webadressen ivm rouw.
SENSIBILISEREN
Rouwbrochure 'Iemand is niet meer'
Op het Pnat zijn brochures ter beschikking (1 euro per stuk) met informatie over rouwen.
Inhoud:
- Wat is rouwen?
- Vooroordelen en misverstanden i.v.m. rouwen
- Wat kan helpend zijn?
- Wat kan de omgeving doen?
- Ouderen en rouw
- Kinderen en rouw
SAMENWERKING BEVORDEREN
Werkgroep rouw
Voor het eerst werd in de samenstelling van een werkgroep naast de partners
van het netwerk ook hulpverleners buiten de palliatieve zorg opgenomen.
VORMING VOORZIEN
Er werden vormingsmodules ontwikkeld rond het thema afscheid en rouw.
- Verlies in het leven
- Afscheid en verlies bij personen met verstandelijke beperkingen
- Rouwen en schuld
- Op ziekenbezoek, op rouwbezoek: kunnen we helpen?
- Zorg en afscheid
ADVIES/ONDERSTEUNING BIEDEN
Inventarisatie professionele hulpverleners, rouwbegeleiders
Er werd een interne lijst samengesteld voor doorverwijzing. Vanuit het netwerk
gebeuren zelf geen begeleidingen (emancipatorisch principe)
Advies voor opstarten rouwgroepen
Er is documentatie en literatuur beschikbaar op het netwerk





